Loners van het dierenrijk

Een eenzame beer. Een stille tijger, die haast ongemerkt door de jungle sluipt. Een machtige roofvogel op eenzame hoogte. Waar veel dieren kiezen voor de kracht van de groep, zijn er ook de eeuwige kluizenaars die het grootste deel van hun bestaan in absolute eenzaamheid doorbrengen.

Ik zag twee beren, elkaar negeren…

Zowel bruine, ijs- als pandaberen spenderen het grootste deel van het jaar op hun eentje. In de paartijd zoeken ze een partner, waarna het vrouwtje alleen voor de jongen zorgt. Na één tot drie jaar gaan de welpen hun eigen weg. Berinnen weten dat ze gedurende die periode uit de buurt van mannetjes moeten blijven, want die deinzen er niet voor terug om de welpen te doden.

Ook de tijger is een kluizenaar bij uitstek. De mannetjes brengen nagenoeg hun hele leven moederziel alleen door. Af en toe zoeken ze voor een weekje het gezelschap van een vrouwtje op, om dan weer hun eigen weg te gaan. Wanneer een tijgerin bevalt, zorgt ze twee jaar lang voor haar kleintjes. Verder brengt ze haar tijd ook in afzondering door. Mannetjes tolereert ze enkel in haar buurt wanneer ze wil paren. Ook poema’s, luipaarden, jaguars en sneeuwpanters leiden een gelijkaardig bestaan.

Het is eenzaam aan de top

Vaak zijn dierlijke eenzaten toppredatoren. Ze staan bovenaan de voedselketen en hebben dus geen kudde nodig om zich te beschermen. Integendeel: hun overlevingskansen stijgen aanzienlijk als ze de enige van hun soort zijn binnen hun territorium. Toch zijn er ook roofdieren die net in groep leven.

Leeuwen zijn de grootste roofdieren in Afrika en je zou dan ook verwachten dat ze een solitair bestaan leiden. Ze leven echter in troepen die bestaan uit één mannetje en een aantal leeuwinnen. Gevlekte hyena’s leven in clans die uit wel 80 individuen kunnen bestaan, terwijl gestreepte hyena’s meestal alleen leven. Orka’s leven doorgaans in troepen van twee tot tientallen dieren met het oudste vrouwtje aan het hoofd. Af en toe wordt er ook een solitaire, mannelijke orka aangetroffen.

Door samen te werken kunnen roofdieren grote prooien versmaden en krachten sparen. De grootte van een groep vleeseters hangt vaak af van het voedselaanbod en de grootte van de beschikbare territoria. Zo bestaan groepen wolven in Europa doorgaans uit een mannetje, een vrouwtje en hun jongen, terwijl de roedels in Alaska al snel uit twintig of meer dieren bestaan. De territoria zijn er gewoon veel groter en er komen grotere prooidieren voor waarmee een groep wolven zich kan voeden. 

En wat met vogels en vissen?

De uitdrukking ‘op eenzame hoogte’ komt niet uit de lucht gevallen. Condors, veel soorten arenden en bepaalde uilensoorten hebben het luchtruim graag voor zich alleen. Ze komen enkel samen met een soortgenoot van het andere geslacht om een nest te stichten en gaan dan weer verder met hun vrijgezellenbestaan.

Hoewel veel soorten (zee)vissen in grote scholen samentroepen, zijn er ook vissen die alleen of in paren leven. Zo moeten heel wat soorten kogelvissen en bepaalde keizersvissen niets van soortgenoten weten en kunnen ze zich bijzonder vijandig opstellen om hen te verjagen.

Bijeenkomsten van loners

Er zijn momenten waarop sommige dieren die doorgaans enorm op hun privacy gesteld zijn samenkomen voor gezellige onderonsjes. Zo ontdekten onderzoekers dat neushoorns – die als solitaire dieren beschouwd worden – ’s nachts soms samentroepen. Hoewel ijsberen vrijwel altijd op hun eentje leven, worden ze weleens in groep gespot op plekken waar genoeg eten is. Ook in gevangenschap – waar ze gevoederd worden – schieten ze goed met elkaar op. En wanneer de zalmen massaal van de zee landinwaarts trekken naar hun paaiplaatsen, staan bruine beren broederlijk samen in het water om zich aan dat lekkers tegoed te doen.

Adelaars en buizerds zie je tijdens de jaarlijkse vogeltrek vaak in groepen omdat de omstandigheden hen daartoe dwingen. Ze volgen de best mogelijke routes – met zo weinig mogelijk barrières – en zijn afhankelijk van de thermiek voor hun vlucht. En dan is het wel zo handig als je soortgenoten helpen om de beste route uit te stippelen.   

En wat te denken over de wetenschappers die compleet verbijsterd waren toen ze groepen van wel 200 bultruggen aantroffen aan de kusten van Zuid-Afrika, terwijl deze walvissensoort normaal gezien alleen of in kleine groepjes van 2 à 3 dieren leeft? De onderzoekers hadden nog nooit zo’n grote groep bultruggen gezien. Andere wetenschappers ontdekten dat groepen vrouwtjes van dezelfde leeftijd elkaar elke zomer treffen in de Saint Lawrencebaai bij Canada. Ze stelden vast dat één bepaalde groep elkaar zeven jaar lang elk jaar opnieuw trof. Een soort reünie, zeg maar.

Meer Woudapen? Download dan ons gratis natuurdagboekje!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Create a website or blog at WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: