Deze trucjes gebruiken dieren om de winter door te komen

Brr, winter. Het is koud, de natuur heeft weinig voedsel te bieden en de dagen zijn korter. Daar hebben wij natuurlijk wel een beetje last van, maar het zijn toch de dieren die hier vooral onder lijden. Gelukkig hebben ze allerlei handigheden uitgevonden om die koude wintermaanden door te komen.

Dik worden

Terwijl heel wat mensen diëten – behalve dan tijdens de feestdagen 😉 – vreten dieren zich goed vol voor de winter eraan komt. Zo leggen ze een vetlaagje aan, waar ze tijdens koude dagen op teren. Reeën en everzwijnen zijn hier bijvoorbeeld heel goed in.

Elkaar warm houden

Waarom zou je kou lijden als je broertjes en zusjes hebt om gezellig tegenaan te kruipen? Sommige dieren, zoals wilde zwijnen en otters, houden elkaar op koude winterdagen warm. Dat geldt ook voor de meeste kuddedieren, zoals grote grazers die het hele jaar buiten blijven.

Een dikke trui aantrekken

Wat doe jij als je het koud hebt? Juist: je trekt gewoon een lekker warme trui aan. Dat doen veel dieren ook. Zo krijgen konijnen, hazen, schapen en paarden een dikkere vacht. Everzwijnen beschermen zich tegen de koude met een borstelachtige vacht die langer en donkerder is dan hun zomerjasje. Die winterharen vallen in het voorjaar uit en dan komen er kortere, lichtere haartjes voor in de plaats. De wintervacht van hermelijnen is wit – of deels wit, naargelang waar ze wonen.

Cartoon hermelijnen uit Woudapen
Cartoon uit het Woudapen natuurdoeboek. Tekening: Tinne Van den Bossche

Heeeeel lang uitslapen

Sommige dieren, zoals ringslangen, insecten, bos- en veldmuizen, hamsters en vleermuizen, houden een winterslaap. Daardoor verbruiken ze weinig energie en hoeven ze ook niet te eten. Om nog meer energie te besparen, schakelen ze over naar een soort stand-by. Egels in winterslaap ademen nog maar vijf keer per minuut en hun hartslag daalt van 200 naar 10 slagen per minuut. Hun lichaamstemperatuur daalt zelfs van 35 naar 5 graden. Op warmere winterdagen durven ze weleens opstaan om wat eten bij elkaar te scharrelen voor ze weer onder de wol kruipen.

Luieren

Sommige dieren houden geen echte winterslaap, maar doen gewoon zo weinig mogelijk. Ze slapen veel, maar komen ook weleens buiten om te eten. Dit noemen we winterrust. De eekhoorn is een befaamde winterruster. Af en toe zie je hem naar een geheime wintervoorraad hoppen.

cartoon muizen in winterslaap
Cartoon uit het Woudapen natuurdoeboek. Door Tinne Van den Bossche

Tijdelijk verhuizen

Veel vogels vliegen nog liever honderden kilometers om de winter in de zon door te brengen, dan hier kou te lijden. Denk maar aan zwaluwen, spreeuwen, tjiftjaffen, kieviten en ooievaars. Maar wist je dat ook sommige vlinders naar het zuiden trekken? De atalanta vliegt bijvoorbeeld helemaal tot aan de Middellandse Zee.

Er zijn trouwens ook vogels die hier komen overwinteren. Zij komen uit landen waar het in de winter nog kouder is. Zo zijn de roodborstjes die in de winter in je tuin fluiten de Scandinavische neefjes van ‘onze’ roodborstjes die hier enkel in de zomer verblijven. Ook pestvogels, grauwe ganzen en rotganzen komen massaal in België en Nederland overwinteren. In de winter zie je ook meer buizerds op paaltjes zitten. Heel wat buizerds komen immers hier overwinteren en trekken in het voorjaar weer naar het Hoge Noorden.

Antivries aanmaken

Sommige kikkers bedachten een wel erg straffe truc om de winter door te komen: ze maken antivries aan! Hoe dat werkt? Wel, kikkers die in het water overwinteren (er zijn ook soorten die op het land overwinteren), graven zich in de modder van een vijver of beek in. Toch kan het gebeuren dat het zelfs daar heel koud wordt. Als dat gebeurt, maakt de lever van de kikker extra suikers aan. Hierdoor zal de kikker niet zo snel bevriezen.

Deze weetjes komen uit het hoofdstuk ‘Wintertenen’ van het Woudapen natuurdoeboek.

button

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Create a website or blog at WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: