Beuken, de kathedralen van het bos

Beukenbomen die een laan, park of kasteelbos in frisse groene of warme herfstkleuren hullen: er zijn maar weinig dingen die me zoveel zin geven om te wandelen. Zeker in de herfst, wanneer de prachtige kruinen blad blijven houden wanneer andere bomen er al kaal bijstaan.  

Beuken bereiken hoogten tot wel veertig meter en worden gemakkelijk 200 à 300 jaar oud. Ze schieten vaak als rechte pilaren de hoogte in om daar een dik bladerdek te vormen. Je kan je dus wel voorstellen waar de bijnaam ‘kathedraal van het bos’ vandaan komt.

Oorlog tussen beuk en eik  

Er zijn een paar verschillende soorten beuken. De gewone groene beuk komt bij ons het meest voor. Deze geliefde parkboom is echter niet inheems in België en groeit normaal gezien op minstens 500 meter hoogte. Op arme en zure gronden doet de beuk het bij ons echter zo goed dat hij al snel de bovenhand gaat voeren. Vaak wordt er ingegrepen, omdat bossen met maar één of enkele soorten minder interessant zijn voor de ecologie.

Beuken hebben niet veel licht nodig en kunnen zelfs groeien onder het kronendak van andere bomen. Zelf zorgt de beuk voor heel wat schaduw omwille van zijn dichte kruin. Daardoor groeit er onder beuken vaak niet veel. Er ontkiemen wel jonge beukjes, maar die krijgen aanvankelijk ook niet voldoende licht om op te groeien. Ze blijven soms wel 40 jaar lang klein. Wanneer de moederboom aftakelt, nemen de jonge beuken het echter al snel over. Ze krijgen hierbij hulp van een paddenstoel: de rodekoolzwam. Deze groeit op de wortels van beuken en geeft voedingsstoffen door, waardoor jonge bomen tot groei kunnen komen.

De eik, die als bijnaam de koning van het bos heeft, haalt het niet tegenover beuken, omdat hij wel veel licht nodig heeft. Beuken groeien de eiken letterlijk boven het hoofd en ontnemen hem het licht. Als de bosbeheerder niet ingrijpt, zal de eik uiteindelijk uit het bos verdwijnen.

 

Beuken in een park
Beuken in het Rivierenhof in Antwerpen. Foto: Jo Cuenen

Als kind vond ik het heerlijk om beukennootjes te kraken met mijn tanden en het notenvlees op te peuzelen. Ik wist toen nog niet dat er blauwzuur in de nootjes zit, dat – indien je er een grote hoeveelheid van binnen krijgt – voor vergiftigingsverschijnselen kan zorgen. Een paar nootjes kunnen dus zeker geen kwaad. Ook voor paarden zijn grote hoeveelheden giftig. Heel wat andere dieren, zoals muizen, eekhoorns, wilde zwijnen en spechten, hebben daar geen last van. Voor hen vormen de beukennoten een echte lekkernij.

Beukennootjes
Beukennootjes. Foto: Rasbak

De beuk erin!

  • Beuken zijn eenhuizig: dat wil zeggen dat er aan één boom zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen groeien.
  • Net zoals eiken, produceren beuken niet elk jaar evenveel zaden. Een jaar waarin alles meezit en de bomen dus extra beukennootjes aanmaken, noemen we een mastjaar. Dat jaar zal je ook meer eekhoorns en muizen zien.
  • Beuken houden niet van te veel zonlicht. Hun schors is erg gevoelig en kan zelfs uitdrogen en afschilferen bij direct zonlicht. Dit fenomeen noemen we ‘schorsbrand’.

Beuken spotten: Het Zoniënwoud is een prachtig voorbeeld van een bos waar de beuk het hoogste woord voert. Ecologisch gezien wat minder interessant, maar wel heerlijk voor een herfstwandeling. Verder kom je hem tegen in heel wat loofbossen, parken en kasteeldomeinen.

Doetip: Ga eens vlak onder een hoge beuk staan en kijk naar boven. Verbaas je erover hoe hoog de boom is en hoe vol de kruin. Het lijkt haast een dak van bladeren boven je hoofd. Ik heb dit al tientallen keren gedaan en het blijft een fijne ervaring.

Meer leuke weetjes, blogs en inspiratie in je mailbox?

button

Bronnen: www.provinciaalnatuurcentrum.be/limburgboomt, www.plantvanhier.be, boslessen.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Create a website or blog at WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: