Ooievaars, sierlijke geluksbrengers

Toen ik nog in Mechelen woonde, zag ik weleens grote, witte vogels langs mijn raam op de derde verdieping wieken. Wat verderop landden ze in groepjes van wel 5 of 6 dieren. Alle buurtbewoners waren dol op deze dieren.

Ooievaars wonen vaak dicht bij mensen. Ze bouwen hun nesten niet enkel in hoge bomen, maar ook op dakranden, schoorstenen en elektriciteitsmasten. Met zijn 1m10 hoogte en 215 cm spanwijdte is het een indrukwekkende verschijning. De vogel is hoofdzakelijk wit met deels zwarte veren en een opvallende, rode snavel en poten.

Hij houdt van open terreinen zoals graslanden, moeras en (vochtige) akkers. Zijn maaltijden bestaan vooral uit slakken, regenwormen en grote insecten, maar hij lust ook kikkers, padden, muizen, (jonge) vogeltjes, hagedissen en zelfs slangen.

Zo klinkt een ooievaar.

Ooievaars op nest

Weetjes over ooievaars

  • Ooievaars worden gezien als geluksbrenger. Volgens oude volksverhalen beschermt de vogel huizen tegen brand. Waarschijnlijk ontstond dat idee omdat ooievaarsouders hun jongen water brengen. Daarbij morsen ze nogal eens water op het dak.
  • Uiteraard worden ooievaars ook geassocieerd met geboorten. Iedereen kent het beeld van de ooievaar die baby’s brengt.
  • In Afrika eten ooievaars vooral sprinkhanen. Een grote zwerm kan tot wel 100.000 ooievaars aantrekken.
  • Het mannetje keert elk jaar terug naar hetzelfde nest en voert de nodige renovatie- en uitbreidingswerken uit. Vervolgens wacht hij tot het vrouwtje terugkeert. Komt ze niet terug, dan zoekt hij een ander vrouwtje.
  • Ooievaarsnesten kunnen een diameter van 1,5 meter en een hoogte tot 2,5 meter bereiken. Grote nesten wegen al snel 500 kilogram.
  • De vogels staan vaak op één poot, zeker als het koud is. Dat doen ze omdat ze snel koude voeten hebben.
  • Een ooievaar kan tot 8 uur per dag vliegen en daarbij zo’n 500 km afleggen.
  • Ooievaars zijn sociale dieren. Koppeltjes begroeten elkaar op het nest door hard met hun snavels te klepperen.
  • De gewone ooievaar heeft een neefje: de zwarte ooievaar. Die is bijna volledig zwart en zijn snavel en poten zijn nog roder dan die van zijn neef.
Een zwarte ooievaar
De zwarte ooievaar. Foto: Saxifraga – Piet Munsterman

Waar kan je hem spotten?

Aangezien met merendeel van onze ooievaars in de winter naar Afrika vliegt, spot je ze vooral van maart tot september. In mei en juni kan je broedende paartjes op het nest zien zitten. De dieren komen zowat overal in België en Nederland voor. Vooral in Nederland zie ik ze vaak in weilanden langs de autostrade zitten.

Omdat de ooievaar ooit bijna was uitgestorven in West-Europa, werden er heel wat kweekprogramma’s opgestart. In Planckendael bij Mechelen broedt al sinds de jaren 1990 een ooievaarskolonie die zich gestaag uitbreidt. Een andere Vlaamse hotspot voor deze dieren is het Zwin. In Nederland kan je onder meer terecht in ooievaarsdorp Het Liesvelt. In België zijn inmiddels 80 à 90 broedparen, in Nederland zo’n 900!

ooievaar op nest met zon op achtergrond

Maak een broedplaats

Als je weleens ooievaars in de buurt ziet en er voldoende voedsel aanwezig is, kan je eventueel zelf een nest plaatsen in de hoop dat er een koppeltje komt broeden. Plaats het in de winter en hou rekening met overlast (klepperende vogels, uitwerpselen). In sommige gemeenten geldt een meldingsplicht of moet je zelfs een bouwvergunning aanvragen. Lees hier hoe je zo’n nest maakt en wat je allemaal moet doen om in orde te zijn. Succes!

In het Woudapen natuurdoeboek vind je nog veel meer spannende natuurweetjes.

button(1)

Bronnen: Natuurpunt.be, ‘Buiten gebeurt het’ van Arjan Postma (Meulenhoff Boekerij bv, Amsterdam), ‘De dieren- en plantengids voor onderweg’ van W. Eisenreich, A. Handel en U.E. Zimmer (Kosmos Uitgevers)

Een gedachte over “Ooievaars, sierlijke geluksbrengers

Voeg uw reactie toe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Create a website or blog at WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: