Inleiding in de keutelkunde

Keutels en drollen vertellen je welke dieren er in een gebied zitten en wat ze eten. Reden genoeg dus om ze aan een nader onderzoek te onderwerpen. Gebruik een stokje om in keutels te ‘roeren’ en/of bestudeer je vondst met een vergrootglas. Opgelet: raak uitwerpselen nooit met je blote handen aan, want daar kan je erg ziek van worden.

kakkende vos
Als je moet, dan moet je.

Waar moet je op letten als je keutels onderzoekt?

  • grootte
  • vorm
  • kleur
  • is het één keutel of een hoopje?
  • zie je zaden, besjes, haren, botjes of insectenvleugels?

 

Keutel of drol?
Uitwerpselen van planteneters noemen we keutels, die van vleeseters noemen we drollen. ’t Is maar dat je het weet!

Kak doet leven!

Drollen, keutels, uitwerpselen: we vinden ze maar vies. Strontvervelend zelfs, als we er tijdens een wandeling in trappen. Toch produceren dieren – en mensen 😉 – nu eenmaal massaal uitwerpselen. En die zijn nuttiger dan je denkt.

Uitwerpselen zorgen ervoor dat een stuk grond rijker wordt en dat er andere planten kunnen groeien. Doordat dieren op bepaalde stukken hun behoefte doen en op andere stukken niet, ontstaan verschillende soorten grond. Elk plantje heeft zijn voorkeur voor een bepaald soort grond en dus kunnen er zo heel veel verschillende planten in een gebied groeien. Die planten trekken dan weer verschillende planteneters aan. Daar komen ook roofdieren op af. Eigenlijk zou je dus kunnen zeggen dat kak de basis van het wereldwijde ecosysteem vormt.

Keutels op het menu

  • Boeren gebruiken uitwerpselen van dieren om hun velden vruchtbaar te maken. Zonder mest zou er niet zoveel groeien. Sommige planten hebben een voorkeur voor een bepaald soort mest. Zo worden champignons altijd op paardenmest gekweekt.
  • In uitwerpselen zitten ook veel insecten, zoals maden van vliegen. Ook vogels pikken vaak in uitwerpselen naar granen en insecten.
  • Konijnen gaan nog een stapje verder: die eten hun eigen keutels op. Dat klinkt vies, maar eigenlijk bestaat een konijnenkeutel vooral uit half verteerde grassen. Omdat grassen zo moeilijk verteren, halen konijnen er niet alle voedingsstoffen uit die ze nodig hebben. Door hun keutels opnieuw op te eten, kunnen ze meer uit hun maaltijd halen. Slim of bah?
  • Let eens op als je konijnenkeutels ziet. Soms zijn ze bruin, soms zwart. De zwarte zijn de keutels uit de ‘eerste ronde’.
  • Cavia’s en ratten gebruiken hetzelfde trucje, net als bevers. En ook honden en chimpansees eten weleens uitwerpselen.
Mestkevers met een drol
Onder een drol woont soms een hele familie mestkevers.

Het gezin mestkever

Een diertje dat drollen heel erg weet te waarderen, is de mestkever. Hij maakt bolletjes van drollen en graaft daar zijn gangen onder. In die gangen legt hij zijn eitjes. De jongen eten van de mest. Als ze volwassen zijn, graven ze zich een weg naar boven en komen tevoorschijn. De oude Egyptenaren hadden dit al gezien. Zij dachten dat mestkevers zichzelf konden creëren uit kaka. Daarom beschouwden ze de mestkever als een heilig dier.

Er zijn verschillende soorten mestkevers en allemaal hebben ze hun eigen drollenvoorkeur. De ene soort is verzot op schapenkeutels, de ander zweert bij paardenmest of koeienvlaaien. Over één ding zijn ze het roerend eens: ze eten enkel keutels van planteneters. Eigenlijk eten ze net als konijnen dus planten die al deels verteerd zijn. Volwassen mestkevers vullen hun kakdieet aan met rot fruit, paddenstoelen en humus.

Let maar eens op als je op de heide gaat wandelen: als je allemaal gaatjes in het zand ziet van ongeveer 1 cm groot, dan weet je dat er mestkevers aan het werk zijn geweest.

 

Met de uitneembare spoorzoekerskaart uit het Woudapen-boek kom je vossen, konijnen, muizen, dassen, reeën en ganzen op het spoor via hun uitwerpselen. Je kennis testen kan met het ‘Van wie is die drol’-spel in het boek.

Drol gevonden? Maak er een foto van en post die op Facebook. Niet vergeten om Woudapen in je bericht te taggen 😉

 

Ontdek nu ons natuurdoeboek

 

Een gedachte over “Inleiding in de keutelkunde

Voeg uw reactie toe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Create a website or blog at WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: